Tự học hát cho người mới: hơi thở, tư thế, khởi động giọng và cách hát đúng cao độ

Hát hay không chỉ là năng khiếu bẩm sinh. Phần lớn kỹ năng ca hát có thể luyện được: hơi thở, cao độ, độ vang và cách dùng giọng. Dù bạn muốn hát karaoke tự tin hơn, hát trong nhóm nhạc hay chỉ đơn giản là yêu thích âm nhạc, những bài tập cơ bản dưới đây sẽ giúp bạn tiến bộ. 1. Tư thế Đứng thẳng, hai chân rộng bằng vai, đầu gối thả lỏng. Vai thả lỏng, không nhô cằm ra trước hay ngửa cổ lên khi hát nốt cao. Ngực mở nhưng không gồng cứng. Tư thế tốt giúp hơi thở và giọng hát thoát ra tự nhiên. 2. Hơi thở Hát cần hơi thở sâu, dùng cơ hoành chứ không phải thở nông bằng ngực và nâng vai. Bài tập: đặt tay lên bụng, hít vào bằng mũi sao cho bụng và hai bên sườn nở ra, vai không nâng lên. Thở ra từ từ bằng âm "xì" kéo dài, giữ cho luồng hơi đều. Cố gắng kéo dài thời gian mỗi lần. Khi hát, mục tiêu là kiểm soát lượng hơi đi ra đều đặn, không xả hết hơi ở đầu câu. 3. Khởi động giọng Giống như vận động viên khởi động trước khi chạy, ca sĩ cần làm ấm giọng 10–15 phút trước khi hát. Rung môi (lip trill): thổi hơi qua đôi môi khép nhẹ để môi rung "brrr", rồi trượt lên xuống theo cao độ. Ngân "mmm" (humming): ngậm miệng ngân nhẹ, cảm nhận độ rung ở mũi và môi. Hát các âm "ma, me, mi, mo, mu" theo thang âm năm nốt, lên dần rồi xuống dần. Bắt đầu nhẹ nhàng ở âm vực thoải mái, sau đó mới mở rộng lên cao và xuống thấp. 4. Cao độ (hát đúng nốt) Dùng đàn piano, ứng dụng trên điện thoại hoặc ứng dụng chỉnh âm để nghe một nốt, rồi hát lại nốt đó và xem mình cao hay thấp. Thu âm giọng mình khi hát rồi nghe lại. Lúc đầu có thể hơi ngại, nhưng đây là cách hiệu quả nhất để nhận ra lỗi. Tập hát chậm từng câu với nhạc nền, chú ý những đoạn chuyển nốt khó. 5. Âm vực và chọn bài Mỗi người có một âm vực riêng. Đừng cố hát những bài quá cao hoặc quá thấp so với giọng mình. Khi hát karaoke, đừng ngại hạ tông (giảm key) bài hát cho phù hợp. Ca sĩ chuyên nghiệp cũng làm vậy. Bắt đầu với những bài có giai điệu đơn giản, tiết tấu vừa phải. 6. Phát âm và cảm xúc Mở khẩu hình đủ rộng, phát âm rõ chữ. Tiếng Việt có thanh điệu, khi hát cần giữ đúng dấu để người nghe hiểu lời mà vẫn theo giai điệu. Hiểu nội dung bài hát và truyền tải cảm xúc qua giọng. Kỹ thuật tốt giúp cảm xúc được thể hiện trọn vẹn hơn. 7. Chăm sóc giọng hát Uống đủ nước ấm, hạn chế đồ lạnh, rượu bia và hút thuốc. Ngủ đủ giấc, tránh la hét. Không hát khi đau họng hay mất giọng. Nếu khàn tiếng kéo dài trên hai tuần, hãy đi khám bác sĩ tai mũi họng. Nếu hát xong thấy đau, rát họng, có thể bạn đang hát sai kỹ thuật, gồng cổ họng. Hãy giảm cường độ và cân nhắc học với giáo viên thanh nhạc. 8. Học với giáo viên Một giáo viên thanh nhạc giỏi sẽ nghe và chỉnh ngay những lỗi bạn không tự nhận ra. Ngay cả vài buổi học cũng giúp bạn có nền tảng đúng để tự luyện tiếp. Trong phòng này bạn có thể chia sẻ bản thu âm, bài tập luyện thanh và hỏi về kỹ thuật hát.