Vì sao miền Nam chỉ có mùa mưa và mùa khô, còn miền Bắc lại có bốn mùa? Giải thích đơn giản về gió mùa

Người miền Bắc nói về xuân, hạ, thu, đông; người Sài Gòn lại chỉ nói mùa mưa và mùa khô. Cùng một đất nước, vì sao khí hậu lại khác nhau như vậy? Câu trả lời nằm ở vĩ độ và gió mùa. Vĩ độ: gần hay xa xích đạo Việt Nam trải dài từ khoảng vĩ độ 8 đến 23 độ Bắc. Miền Nam gần xích đạo hơn, nên Mặt Trời quanh năm chiếu gần như thẳng đứng và nhiệt độ ít thay đổi. Miền Bắc xa hơn, nên vào mùa đông Mặt Trời thấp hơn trên bầu trời và ngày ngắn hơn, nhiệt độ giảm rõ rệt. Gió mùa là gì Gió mùa là gió đổi hướng theo mùa, sinh ra do đất liền và biển nóng lên, nguội đi khác nhau. Mùa hè, lục địa châu Á nóng lên nhanh, không khí bốc lên, tạo vùng áp thấp và hút không khí ẩm từ biển vào. Mùa đông thì ngược lại: lục địa lạnh đi, không khí lạnh nặng tràn ra phía biển. Gió mùa tây nam: mùa mưa ở miền Nam Khoảng từ tháng 5 đến tháng 11, gió mùa tây nam thổi từ biển và đại dương vào, mang theo nhiều hơi nước. Khi gặp đất liền và bị đẩy lên cao, hơi nước ngưng tụ thành những cơn mưa rào, thường vào buổi chiều. Đó là mùa mưa của Nam Bộ và Tây Nguyên. Mùa khô ở miền Nam Từ khoảng tháng 12 đến tháng 4, không khí khô hơn chiếm ưu thế. Trời nắng, ít mưa, nhiệt độ vẫn cao. Cuối mùa khô là thời điểm nóng nhất trong năm ở nhiều nơi phía Nam. Gió mùa đông bắc: mùa đông ở miền Bắc Mùa đông, những đợt không khí lạnh từ phương bắc tràn xuống, đem theo gió mùa đông bắc. Miền Bắc trở lạnh, có lúc rét đậm rét hại, vùng núi cao thậm chí có băng giá. Cuối đông, khi không khí lạnh đi qua biển và hút thêm hơi ẩm, thường có mưa phùn và nồm ẩm, đúng kiểu "nồm" mà người Hà Nội quen thuộc. Dãy Bạch Mã ở miền Trung giống như một bức tường, ngăn phần lớn khối khí lạnh này đi xuống phía nam. Vì vậy, từ Đà Nẵng trở vào hầu như không có mùa đông lạnh. Còn miền Trung thì sao Miền Trung có lịch mưa riêng: mưa nhiều nhất vào khoảng cuối thu đến đầu đông, khi gió từ biển thổi vào gặp dãy Trường Sơn và bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động mạnh. Đó là lý do lũ lụt miền Trung thường xảy ra vào tháng 10 và tháng 11. Tóm lại Miền Nam gần xích đạo, nóng quanh năm, mưa hay không là do gió mùa: hai mùa. Miền Bắc xa xích đạo hơn và đón không khí lạnh từ phương bắc: bốn mùa. Tất nhiên, thời tiết từng năm còn chịu ảnh hưởng của những hiện tượng như El Niño, La Niña và biến đổi khí hậu.