Cách xử lý khi bị tụt đường huyết: dấu hiệu, quy tắc 15-15, khi người bệnh bất tỉnh và cách phòng ngừa

Run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, tim đập nhanh, choáng váng: đó có thể là tụt đường huyết (hạ đường huyết). «Cách xử lý khi bị tụt đường huyết» là kiến thức quan trọng với người bệnh đái tháo đường và người nhà, vì xử lý đúng trong vài phút có thể tránh được nguy hiểm. Thế nào là tụt đường huyết Đường huyết dưới 70 mg/dL (3,9 mmol/L) được coi là thấp; dưới 54 mg/dL (3,0 mmol/L) là hạ nặng. Thường gặp ở người dùng insulin hoặc một số thuốc uống hạ đường huyết (nhóm sulfonylurea), khi bỏ bữa, ăn ít, vận động nhiều hơn bình thường, uống rượu bia hoặc dùng quá liều thuốc. Dấu hiệu 1. Sớm: run, vã mồ hôi, đói, hồi hộp, tim đập nhanh, lo lắng, tê môi. 2. Nặng hơn: chóng mặt, nhìn mờ, nói lắp, lú lẫn, cáu gắt, hành vi bất thường, buồn ngủ. 3. Rất nặng: co giật, bất tỉnh. Ban đêm có thể gây ác mộng, đổ mồ hôi, sáng dậy đau đầu. Một số người, nhất là người bị bệnh lâu năm, không còn cảm nhận được dấu hiệu sớm. Khi còn tỉnh: quy tắc 15-15 1. Nếu có máy, đo đường huyết ngay. Nếu không đo được mà có triệu chứng, cứ xử lý như tụt đường huyết. 2. Ăn hoặc uống khoảng 15 gam đường hấp thu nhanh, ví dụ: một muỗng canh đường hoặc mật ong hòa nước; nửa ly (khoảng 120 ml) nước trái cây hoặc nước ngọt có đường (không phải loại ăn kiêng); 3 đến 4 viên kẹo ngọt hoặc viên glucose. Không dùng sô cô la, bánh nhiều chất béo vì hấp thu chậm. 3. Ngồi nghỉ, đo lại sau 15 phút. Nếu vẫn dưới 70 mg/dL hoặc còn triệu chứng, lặp lại bước 2. 4. Khi đã ổn, nếu còn hơn một giờ mới đến bữa chính, ăn thêm bữa nhẹ có tinh bột và đạm như bánh mì, sữa, cháo. Khi người bệnh lơ mơ hoặc bất tỉnh 1. Không cho ăn uống bất cứ thứ gì qua miệng vì có thể bị sặc. 2. Đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn. 3. Gọi cấp cứu 115 ngay. 4. Nếu người bệnh có bút glucagon và người nhà đã được hướng dẫn, tiêm theo chỉ dẫn. 5. Không tự tiêm thêm insulin. Phòng ngừa 1. Ăn đúng bữa, không bỏ bữa khi đã dùng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin. 2. Ăn thêm bữa phụ trước khi tập luyện nhiều hoặc lao động nặng. 3. Hạn chế rượu bia, không uống khi đói. 4. Tự theo dõi đường huyết, nhất là khi đổi thuốc, đổi liều. 5. Luôn mang theo kẹo hoặc gói đường và thẻ ghi bệnh đái tháo đường. 6. Hướng dẫn người nhà, đồng nghiệp nhận biết và xử lý. 7. Nếu bị tụt đường huyết nhiều lần, báo bác sĩ để điều chỉnh thuốc. Lái xe Đo đường huyết trước khi lái xe. Nếu thấy dấu hiệu hạ đường huyết khi đang lái, dừng xe ở nơi an toàn, xử lý và chờ đến khi ổn định hẳn. Thông tin này không thay thế lời khuyên của bác sĩ điều trị.