Ăn vỉa hè ngon mà an toàn: chọn quán đông khách, nước đá và rau sống, những món nên thử ở ba miền, và khi nào nên dừng lại

Ẩm thực đường phố là niềm tự hào của Việt Nam: một tô phở buổi sáng, ổ bánh mì vội vàng, bát bún chả trưa hay đĩa ốc buổi tối. Nhiều quán vỉa hè ngon hơn cả nhà hàng. Nhưng mỗi năm cũng có không ít ca ngộ độc thực phẩm, nhất là vào mùa nóng. Bài này giúp bạn thưởng thức ẩm thực đường phố một cách an toàn hơn, dù là người địa phương hay khách phương xa. Chọn quán thế nào Quán đông khách, nhất là đông người địa phương, thường là quán đồ ăn tươi vì hàng ra liên tục. Nhìn khu vực chế biến: thức ăn sống và chín có được để riêng không, có được che đậy khỏi ruồi bụi không. Người bán có dùng găng tay, kẹp hay đũa riêng để gắp đồ ăn chín không, hay vừa cầm tiền vừa bốc đồ ăn. Món được nấu nóng ngay trước mặt bạn thường an toàn hơn món để nguội từ sáng. Bát đũa được rửa ở đâu, bằng nước gì. Nhiều người mang theo khăn giấy để lau đũa, thìa trước khi dùng. Nước đá, rau sống và đồ uống Nước đá ở các quán thường làm từ nước đã qua xử lý, nhưng chất lượng không đồng đều. Người có dạ dày nhạy cảm hoặc du khách mới đến nên cẩn thận hơn với đá viên, đá bào không rõ nguồn gốc. Rau sống, rau thơm ăn kèm là linh hồn của nhiều món. Nếu đi ăn ở nơi không chắc chắn, người dạ dày yếu, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ nên hạn chế. Nước mía, sinh tố, nước ép nên uống ở quán sạch sẽ, ép tại chỗ. Không uống nước máy chưa đun sôi. Những món nên thử Miền Bắc: phở bò, phở gà, bún chả, bún thang, bánh cuốn, bún đậu mắm tôm, chả cá, xôi. Miền Trung: bún bò Huế, mì Quảng, cao lầu ở Hội An, bánh khọt, bánh bèo, bánh xèo miền Trung, cơm hến. Miền Nam: cơm tấm, hủ tiếu, bánh mì, bánh xèo, gỏi cuốn, các món ốc, chè. Mỗi vùng, thậm chí mỗi con phố, lại có một cách nêm nếm riêng. Đừng ngại hỏi người bán cách ăn cho đúng vị. Những món cần cẩn thận hơn Hải sản, nhất là ốc, sò, hàu, ăn sống hoặc tái, dễ gây ngộ độc và nhiễm khuẩn nếu không tươi hoặc không nấu chín. Tiết canh và các món từ thịt sống, đặc biệt là tiết canh lợn, có nguy cơ nhiễm liên cầu khuẩn lợn, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bộ Y tế đã nhiều lần khuyến cáo không ăn tiết canh. Nem chua, nem chạo không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nguy cơ. Món để lâu ngoài trời nắng nóng, như cơm, bún, chả, nên cẩn trọng khi đi ăn muộn vào buổi chiều. Giá cả và văn hóa ăn vỉa hè Nhiều quán không có thực đơn ghi giá. Hỏi giá trước, nhất là ở khu du lịch, để tránh hiểu lầm. Ăn xong dọn gọn khăn giấy vào chỗ quy định thay vì vứt xuống đất. Nhiều tuyến phố đang chỉnh trang vỉa hè, dành chỗ cho người đi bộ. Hãy tôn trọng quy định của địa phương và không đỗ xe chắn lối đi. Khi nào nên dừng lại Nếu sau khi ăn bị nôn, tiêu chảy, đau bụng, hãy uống đủ nước và dung dịch bù điện giải (oresol) đúng hướng dẫn. Đi khám ngay nếu sốt cao, đi ngoài ra máu, nôn liên tục không uống được, khô miệng, tiểu ít, hoặc nếu người bị là trẻ nhỏ, người già, phụ nữ có thai. Nếu nhiều người cùng ăn một chỗ cùng bị, hãy báo cho cơ sở y tế: đó có thể là một vụ ngộ độc tập thể. Ăn vỉa hè là trải nghiệm Ngồi ghế nhựa thấp, nghe tiếng xe máy, nhìn phố phường qua lại, đó cũng là một phần hương vị. Ăn thông minh một chút, bạn sẽ có được nhiều bữa ăn đáng nhớ mà không phải đánh đổi sức khỏe.