Yên Tử ở Quảng Ninh: chùa Đồng trên đỉnh, thiền phái Trúc Lâm, cáp treo, lễ hội mùa xuân và di sản thế giới

Yên Tử là dãy núi thiêng ở tỉnh Quảng Ninh, nơi vua Trần Nhân Tông sau khi nhường ngôi đã lên tu hành và lập nên thiền phái Trúc Lâm vào cuối thế kỷ XIII. Từ đó Yên Tử được xem là đất tổ của Phật giáo Trúc Lâm Việt Nam. Năm 2025, quần thể di tích Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới. Đường đi Yên Tử cách Hà Nội khoảng 120–130 km, đi ô tô mất chừng 2,5 tiếng; cách Hạ Long khoảng một tiếng. Có xe khách và xe du lịch từ Hà Nội; nhiều người tự lái xe máy hoặc ô tô. Leo bộ hay đi cáp treo Từ chân núi lên đỉnh có hàng nghìn bậc đá, đi bộ toàn tuyến mất nhiều giờ và khá vất vả. Hệ thống cáp treo chia hai chặng giúp rút ngắn phần lớn quãng đường; từ ga trên vẫn phải leo bộ thêm một đoạn dốc đến chùa Đồng. Giờ chạy và giá vé cáp treo nên xem trên trang chính thức hoặc hỏi tại khu du lịch trước khi đi. Những điểm chính trên đường Chùa Giải Oan và suối Giải Oan ở đầu tuyến. Chùa Hoa Yên, ngôi chùa lớn ở lưng chừng núi. Vườn tháp Huệ Quang, nơi đặt tháp tôn trí xá lợi của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Chùa Bảo Sái, chùa Vân Tiêu và tượng An Kỳ Sinh. Chùa Đồng trên đỉnh núi, ở độ cao hơn 1.000 m, thường ẩn trong mây; trời quang có thể nhìn xa tới vùng biển Quảng Ninh. Lễ hội Yên Tử Lễ khai hội diễn ra vào ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch và mùa hành hương kéo dài đến hết tháng Ba âm lịch. Những ngày đầu xuân, nhất là cuối tuần, lượng khách rất đông, cáp treo phải xếp hàng lâu. Kinh nghiệm Muốn tránh đông, nên đi vào ngày thường hoặc ngoài mùa lễ hội; mùa thu trời trong và mát. Mang giày đế bám, áo khoác mỏng: trên đỉnh lạnh và gió hơn chân núi nhiều. Ăn mặc kín đáo khi vào chùa, giữ yên lặng và không xả rác trên núi. Đặc sản dưới chân núi có măng rừng, gà đồi, rượu mơ; ở Quảng Ninh đừng quên chả mực Hạ Long.